Skąd się wzięły boksery?

Boksery wywodzi się od azjatyckich psów bojowych. Dokładniej, uważa się, że praprzodkami bokserów były mastify tybetanskie.

Bezpośrednio boksery powstały w wyniku krzyżówki niemieckich psów myśliwskich, büllenbeisserów. Słowo to oznacza „gryzący byki”. Istniały dwie odmiany tej rasy: większe büllenbeissery gdańskie i mniejsze brabanckie. Büllenbeissery podczas polowań chwytały większe zwierzęta (dziki, jelenie i mniejsze niedźwiedzie) i przytrzymywały je do chwili, gdy nadszedł myśliwy, aby zabić schwytane zwierzę. Do takich celów psy musiały być równocześnie zwinne i silne, z szerokimi kufami i cofniętymi nosami, aby umożliwić psu oddychanie podczas przytrzymywania zdobyczy. Podobne cechy były wymagane od psów wykorzystywanych do walk byków — popularnej rozrywki w kilku krajach europejskich. W Anglii ulubionym psem do walk byków był buldog, natomiast w Niemczech wykorzystywano do tego psy w typie dużego mastifa. Mniej więcej w 1830 r. niemieccy myśliwi skupili się na otrzymaniu nowej rasy, krzyżując büllenbeissery z psami w typie dużego mastifa z terierami i wreszcie z buldogami angielskimi. W wyniku tych zabiegów otrzymano zwinnego, mocnego psa o zgrabnej sylwetce i silnym uchwycie szczęk.

Kiedy zakazano walk byków, psy tego typu najczęściej wykorzystywali rzeźnicy do pilnowania bydła na terenie podwórzy rzeźni.

Rasa büllenbeisserów obecnie już nie istnieje, a ówczesne buldogi były psami większymi i lżejszymi niż dzisiejsze buldogi angielskie — właściwie swoją sylwetką przypominały dzisiejsze boksery.

Wpierw boksery użytkowano jako psy myśliwskie, do walk z bykami, a nawet jako zwierzęta zaprzęgowe. Później stały się psami stróżującymi i towarzyszącymi wędrownym handlarzom. W Niemczech, począwszy od 1900 r. boksery stały się psami powszechnie wykorzystywanymi w policji i w wojsku. Dopiero później boksery stały się typowymi psami domowymi, jakie znamy dzisiaj.

Boksery są więc młodą rasą — ukształtowano je w drugiej połowie XIX wieku na terenie Niemiec. Pierwszy raz boksera pokazano w 1895 r. na wystawie psów w Monachium, a rok później — 17 stycznia 1896 r. — powstał istniejący do dziś Der Deutscher Boxer Klub.

Pierwsza klubowa wystawa bokserów została zorganizowana właśnie przez Der Deutscher Boxer Klub i odbyła sie 29 marca 1896 r. w posiadłosci Josepha Himmelreicha. Sędziował Elard Konig, w wystawie wzięło udział 20 psów: białych, żółtych, łaciatych i pręgowanych.

Pierwszy wzorzec rasy opracowano w 1902 r., został on jednak zmieniony w 1920 roku. Zwiększono wymaganą wysokość w kłębie. Kolejna zmiana nastąpiła w 1925 roku, kiedy to wykluczono z hodowli psy o umaszczeniu białym i czarnym, a w następnym roku — łaciatym. Co istotne, uznano boksera za psa użytkowego.

W 1904 r. zarejestrowano rasę bokser w American Kennel Club (AKC). W 1934 r. rasa ta została zarejestrowana przez Canadian Kennel Club of Canada (CKC).

Początki hodowli rasy wygladały następująco: Bawarczyk George Alt, mieszkaniec Monachium, skrzyżował pregowaną, importowaną z Francji sukę Florę z miejscowym psem niewiadomego pochodzenia, nazywanego po prostu „Boxer”. Z tego skojarzenia urodził się żółto-biały pies nazwany Lechner's Box. Tym psem pokryto jego własną matkę Florę. Wsród szczeniąt urodzonych w wyniku tego skojarzenia w listopadzie 1893 r. były suki Alt's Flora II i Alt's Schecken (biała w pręgowane łaty). George Alt skojarzył Schecken z buldogiem Dr. Toneissen's Tom i w ten sposób w lutym 1895 urodziło się szczenię, które stało się znaczącym elementem historii rasy: pies Mühlbauer's Flocki. Flocki był pierwszym bokserem zarejestrowanym w niemieckiej księdze hodowlanej. Zanim to się stało, Flocki wygrał w 1895 r. wystawę w Monachium.

Alt's Flora II po pokryciu własnym ojcem — psem Lechner's Box — w 1890 r. urodziła złocisto pregowanego pieska nazwanego Majer's Lord. Majer's Lord po skojarzeniu z suką nieznanego pochodzenia Majer's Flora dał białego psa Piccolo von Angertor.

Siostra Flocki, urodzona w 1895 r. biała suka Blanka von Angertor, została skojarzona z Piccolo von Angertor. W dniu 2 listopada 1898 r. urodziła się łaciata suka Meta von der Passage, która została obwołana matką rasy. Co prawda, oglądając fotografie Mety można odnieść wrażenie, że suka ta niezbyt odpowiadała by dzisiejszemu wzorcowi rasy — była zbyt długa, o słabym grzbiecie i niedoskonałej głowie. John Wagner, autor książki The Boxer (pierwszy raz wydanej w 1939 r.) opisał tę sukę w następujący sposób:

„Meta von der Passage stała się najważniejszym z pięciu głównych przodków rasy. Najlepsze męskie linie wywodzą się bezpośrednio od tej suki. Meta była mocno zbudowana, niska („bliska gruntu”), pręgowano-łaciata, ze zbyt słabą żuchwą i z przerośniętymi faflami (exceedingly lippy). Jako matka hodowlana stała sie rekordzistką. W jej miotach stale pojawiały się szczenięta zachwycające w typie i o rzadkiej jakości. W dzisiejszych rodowodach bokserów dominuje jej potomstwo, urodzone ze skojarzenia z Flockiem St. Salvator i Wotanem. Ona wraz z potomstwem Wotana and Mirzla stała się protoplastką rasy.”

Stwierdzenie, że Meta von der Passage jest matką rasy bokser jest o tyle słuszne, że jej synowie — Schani von der Passage, Gigerl i Hugo von der Pfalzgau — stali się przodkami wszystkich psów tej rasy.

Schani von der Passage o bardzo jasnej, żółtej maści, urodził się w 1902 r. Jego ojcem był Flock St. Salvator.

Ojcem pręgowanego, urodzonego w 1901 r. Gigerla byl Wotan – urodzony w 1900 r. złocistożółty pies.

Hugo v. Pfalzgau – żółty pies, pierwszy z „wielkiej trójki” – urodził się w 1900 r. po pokryciu Mety Flockiem St. Salvator.

Hugo v. Pfalzgau był przodkiem najważniejszego reproduktora wspaniałej niemieckiej hodowli von Dom. Chodzi tu o syna Curta von Pfalzgau i Venus von Vogelsberg, urodzonego w 1908 r. pregowanego psa Rolf von Veogelsberg. Jego pierwsi własciciele nie wykazywali zainteresowania wystawami ani hodowlą. W 1911 r. jego właścicielką stała się Friederun Stockman. W jej rękach Rolf zdobył czterokrotnie tytuł zwycięzcy wystawowego. W momencie wybuchu I wojny światowej Rolf został zmobilizowany wraz z wieloma innymi psami ras pracujących. Po przebytym wyszkoleniu psy te były używane przez armię niemiecką jako sanitarne, meldunkowe i stróżująco-obronne. Jako jeden z niewielu psów Rolf przeżył wojnę i powrócił do swojej pani. Piąty tytuł zwycięzcy wystawy Rolf zdobył jako weteran wojenny, w wieku 11 lat. Rolf był znany ze swojej nadzwyczajnej urody: miał piękną głowę, szlachetną sylwetkę i imponujacy wzrost — uważano go za jednego z najwyższych bokserów swoich czasów.

Wojskowe wykorzystanie bokserów stało to poważnym argumentem do rozpoczęcia poddawania bokserów próbom pracy i uznania ich za rasę użytkową.

Friederun Stockman była jedną z najznakomitszych hodowczyń swoich czasów. Należąca do niej hodowla von Dom stała się podstawą hodowli bokserów w okresie międzywojennym. Najznakomitsze psy, które urodziły się w tej hodowli, to Lustig von Dom, nazywany „bokserem wszechczasów”, Dorian von Marienhoff, Utz von Dom i Sigurd von Dom. Psy te stały się podstawą amerykańskiej hodowli bokserów i nawet nazywano je "wielką czwórką".

 

Skąd się wzięła nazwa rasy?

Tak naprawdę dziś już nie sposób jednoznacznie określić, skąd ta nazwa się wzięła. Istnieje wiele teorii na ten temat. Najczęściej uważa się, że nazwa rasy „bokser” pochodzi od słowa oznaczającego osobę walczącą pięściami, a skojarzenie pięściarza z psem bokserem wzięło sie od tendencji psów tej rasy do uderzania różnych przedmiotów przednimi łapami. Inni twierdzą, że słowo „bokser” pochodzi od zniekształconego i uproszczonego brzmienia nazwy przodków tej rasy — büllenbeisserów. Można też spotkać się z twierdzeniem, że nazwa „bokser” pochodzi od słowa „Boxl”, używanego przez niemieckich rzeźników dla określenia psów tej rasy. Słowo to, pisane również jako „Buxn” czy „Buchsen” w bawarskim dialekcie oznacza „krótkie spodenki” czy „majtki”. Słowem „Boxl” określano büllenbeissery brabanckie (mniejsze od gdańskich) i całkiem możliwe, że nazwa ta przeszła na wywodzące się od nich boksery. Słowo „Bokser” może być po prostu efektem zniekształcenia słowa "Boxl".

Istnieje również teoria oparta na fakcie, że w czasie wczesnego rozwoju rasy w Monachium istniała grupa psów znanych jako „Bierboxer”. Psy te najpewniej były efektem krzyżówki büllenbeisserów z innymi psami tego typu. To „bier” prawdopodobnie odnosi się do ogródków piwnych (Biergarten), do których ludzie zwykli przybywać w towarzystwie swoich psów. A zatem nazwa „Deutscher Boxer” pochodziłaby od słowa Bierboxer, jako zniekształcenie lub skrócenie tego słowa.

Słowo „Boxer” było również nazwą psa Johna Peerybingle'a, głównego bohatera książki Karola Dickensa „Cricket on the Hearth”. Z książki tej wynika, że słowo „Boxer” było częstą nazwą psów na początku XIX wieku, zanim pod koniec XIX wieku ukształtowała się rasa psów o tej nazwie.

Inni wskazują, że nazwa rasy może pochodzić po prostu od nazw pierwszych osobników tej rasy (na przykład od Lechner's Box).

 

Korzystałam z informacji zawartych w książce Elżbiety Dolindo-Dolindowskiej „Boksery” oraz w witrynach internetowych, m.in. Wikipedii (wydanie anglojęzyczne) i ACK. Mnóstwo cennych informacji można znaleźć na stronie http://www.ukboxerdogs.co.uk.